afgeleerd?

19.06.2012 Ik zou wel willen zingen, zo tegen de reling geleund, kijkend naar de zee en de zonsondergang. Zingen over het grote van het leven en het onbegrijpelijke. Van mijn begin 'weet'ik niets en van mijn einde...dat ligt nog verborgen in de toekomst.Laat ook maar. Tussen die beiden in is het zeer de moeite waard, nog steeds. Zingen, ik heb wel een paar woorden maar de noten vind ik niet. Ik kan hoog zingen en hard, zuiver zolang ik zeker ben van de wijs.Als kind kon ik dat al. Kerstliedjes, uit volle borst maar dat mocht niet, dat was heiligschennis, zo hard zingen als je kon.Dus leerde ik zachter zingen en zat derhalve altijd tegen de toonhoogte aan. Toen ik een kind was, dacht ik als een kind, gehoorzaamde als een kind totdat mijn eigen ik in opstand kwam, maar zingen? Dat had ik afgeleerd. Nu,tegen mijn reling, wil ik weer zingen over alles wat ik zie en wat ik ervaar in dat zien. Gedragen door het water ervaar ik de grootsheid van het heelal en de reikwijdte tot aan de horizon.De woorden komen vanzelf en ook de tonen voegen zich zoals ik wil, aarzelend, zacht, alleen voor mij. Ik zing de zee toe, de golfslag en de koppen schuim die zachtjes omslaan in hun eigen lied.De verre zon, die bijna onder is maar niet ver weg gaat en met een paar uur weer terug, nieuwe energie zal geven aan alles wat leeft.Mijn woorden gaan over vrede,hier in dit moment aanwezig maar elders in de wereld zo onbereikbaar.Mijn tonen zoeken de eeuwigheid die eens voor iedereen zal zijn. De zon is inmiddels onder en een enkele ster laat zich zien en onderstreept mijn gevoel van wijdsheid en oneindigheid.Mysterieus is inmiddels het licht.Zonder glans maar met zachte kleuren.

eeuwigheid

Met de warme zon op mijn gezicht leun ik tegen de reling van de boot.Enkele meters onder mij ruist het water in een mooie boeggolf. Het beeld is compleet. De hoge blauwe lucht, de verre wazige horizon,gemarkeerd door grijzige wolken, geen land in zicht.Alleen water, waar ik ook kijk en stilte,hoorbaar in de stem van het water. Een stem die elders wordt gehoord en gevreesd. Maar niet hier, niet nu,tenminste. Venster naar de eeuwigheid, zo voelt het. Later, weer thuis zal ik een tien jaar oud notitieboekje vinden dat ik vulde met gedachten en woorden in een tijd dat mijn leven zwaar was.De vader van mijn kinderen zou ik verliezen. In dat boekje schreef ik, toen 'eens word ik opgenomen in het ruisen van de wind',mijn verlangen daarnaar was groot, destijds. Staand aan de reling, luisterend naar het lied van de zee, ervaar ik iets van het zien, voelen, van de eeuwigheid.Een rijke ervaring. Eens word ik opgenomen in het ruisen van de zee, eeuwige golfslag, adem van en in het oneindige.

eindeloze deining

3 juni 2012.

Nu mijn zeebenen zo zachtjes aan weer houten plankjes beginnen te worden, is het tijd mijn blog aan te vullen met mijn reis-beleving, dat inmiddels herinnering is geworden.
De zee, daar ging ik voor. De reis duurde elf dagen en daarvan zouden we vier volle dagen op zee zijn. Inschepen om twee uur in de middag en vertrekken om vier uur. De hele reis hebben wij aangelegd en zijn wij vertrokken op de minuut af.

Natuurlijk moesten wij, mijn schoonzus en ik, die eerste uren het schip volledig verkennen, werd er een redding-oefening gehouden en moesten er nog wat balie-formaliteiten vervuld worden. Maar bij de eerste avondmaaltijd zaten wij op onze plaats met uitzicht op de Noordzee. Een felle korte golfslag met witte schuimkoppen.

Een boot met twee duizend mensen van allerlei nationaliteiten maar, wij gingen voor de zee, de ruimte en rust, daar hadden wij behoefte aan.Al snel vonden wij zulke plaatsen op het schip waar we kregen wat wij wilden, achter ramen van plafond tot grond.Mijlen breed uitzicht, een zonsondergang, te mooi voor woorden en onze eerste nacht op zee. Ik moet bekennen, dat de hectiek van die eerste uren, terugkwam bij het schrijven van deze blog-aflevering.Zoveel dagen niet geschreven,zat ik weer helemaal met mijn handen in het haar , hoe moest het ook alweer.Ben zeker drie kwartier bezig geweest om bij mijn foto's te komen,en dan via mijn dashboard weer terug bij mijn tekst en de gedachte 'hoe moet het ook alweer'niet om te laten slaan in 'ik kan het niet meer'. Het hoort erbij, bij mijn manier van werken en presenteren; het proces van maken dat voor mij nooit gesneden koek zal worden.

Hettie Kwieser

04.05.2012

Een paar weken voor zijn dood vertelde mijn broer mij een verhaal dat hij niemand anders heeft verteld.
In de herfst van 1943 ging mijn moeder vanuit Amsterdam-noord naar Amsterdam-zuid, om een eventueel toekomstige woning te bekijken.Mijn broer, toen vijf jaar en mij, nam zij mee.Ik was net één jaar.Door de aanhoudende bombardementen van de Engelsen op de haven, achter ons huis en de Fokker fabrieken, voor ons huis, was zij ten einde raad.
Bij onze toekomstige woning aangekomen, bleek de voordeur open te staan en een Duitse soldaat kwam met getrokken pistool op mijn moeder af.Zij moest hem overtuigen dat zij geen familielid was van de vertrokken bewoners en kwam kijken of er nog iets van de inboedel te redden viel.
Zij wist niets.
Tot zover het verhaal, dat mij niet meer los liet.
In het stadsarchief van Amsterdam is een tentoonstelling van foto's van 3000 joodse vermoorde kinderen.
15.000 kinderen tussen nul en achttien jaar zijn naar vernietigingskampen afgevoerd.
Twee mensen, Guus Luijters en Aline Pennewaard hebben de namen achterhaald van die kinderen en zijn op zoek gegaan naar foto's. Om ze allemaal hun identiteit terug te kunnen geven, hun naam en hun gezicht, hun geschiedenis.
Met het verhaal van mijn broer in mijn achterhoofd ben ik naar het stadsarchief gegaan.Daar heb ik op de computer de woningkaart gevonden waarop geschreven staat wie er van wanneer tot wanneer op een adres hebben gewoond.
Ik zag de naam van mijn vader, mijn moeder en de toevoeging één zoon, één dochter.Er stond ook vermeld wanneer wij weer verhuisden.
Boven onze naam stond de naam van Henri Kwieser, getrouwd met Mirjam Cohen.Dochter Hettie Kwieser, geboren 15 september 1932. Op 15 september 1943 afgevoerd naar Westerbork.
Bij de tentoonstelling hoort een boekje "In memoriam", daarin staan de namen van de gedeporteerde kinderen onder het nummer van transport.
Hettie Kwieser, 12 jaar oud, is op transport nr.88 gesteld. Zo kon ik tussen de 3000 foto's op zoek naar haar portret, om het te vinden. Een foto van drie meisjes, zij de oudste met een cirkel rond haar hoofd, als teken dat zij vergast is. In Theresienstadt, vermeldt de lijst. Elders twee maal dezelfde foto met steeds een ander cirkeltje. Ook Carla Meijer en Mia Meijer, zes en drie jaar oud zijn vermoord.
De plattegrond van de woning, waar ik negen jaar heb gewoond en gespeeld kan ik zo voor mij halen.
Ik kan mijzelf zien als kind, in de gang, in mijn moeders ochtendjapon, mijn vaders das om, huilend vanwege de pijn bij de zoveelste oorontsteking. Met mijn broer in de diepe donkere gangkast, waar hij zijn vuurstenen liet ketsen en dan mocht ik er aan ruiken en natuurlijk hem bewonderen omdat hij vonken kon maken met die stenen.Hettie en ik, wij liepen door dezelfde gang, sliep ik in haar kamer, heeft zij zich ook teruggetrokken in die kast, wanneer het haar allemaal te veel werd, die grote mensen wereld?
Ik zie haar gaan, met een koffertje, de grote stenen trap af, het onbekende tegemoet.Eén ding wist ze zeker, het was niet goed.
Hettie Kwieser, ik ben blij dat ik je gevonden heb, jouw foto staat op mijn telefoon, jouw verhaal kan ik vertellen. Vandaag is het dodenherdenking, mijn kaars en bloemen zijn vandaag voor jou.
Vandaag vier ik ook de verjaardag van mijn jongste dochter, Rebekka.In tegenstelling met elkaar verbonden.

voor Leigh

01.05.2012

Al eerder schreef ik over mijn vriendin Leigh die onverhoeds zo erg ziek werd.Gisteren kreeg ik een mail dat zij de handdoek in de ring gooit en zich gaat overgeven aan het onvermijdelijke.De laatste keer dat ik haar bezocht, wist ik niet dat het de laatste keer zou zijn.Tot ziens, zeiden we en met een hand zwaai was ik weg.
Opnieuw heb ik getracht dat wat ik voel in een sonnet om te zetten.Of het gelukt is weet ik niet.Ik was het tellen en op rijm letten ineens beu.Het doorzetten komt wel bij een minder beladen onderwerp.

Sluit alles af wat leven is
betaal de rekening van grote pijn
het lichaam, gevangen in je zijn
je geest gevlucht in diepe duisternis

de tijd van lente was gekomen
en zong van kiem en groei
fruitbomen stralen in hun bloei
en bladeren ritselen groen aan bomen

raak jij nu je pijnen kwijt
dan verlies je ook je leven
het is je om het even

ik snoei een boom tot leven
nog ben je dicht bij mij
na al je lijden bijna vrij.

Na het proberen dat te vangen wat ik voel aan schuld omdat ik leef en zoveel jaren meer dan zij heeft toebedeeld gekregen. En dood gaan zo tegenover alles staat wat de natuur nu laat zien, schreef ik er nog één.Misschien van overgave aan ...

ga vriendin, ga nu in vrede
laat je leven zachtjes,langzaam los
wil nu de eeuwigheid betreden
het groene dal,het zachte mos

waar water al je pijn zal schonen
waar zachte wind je wonden heelt
de zon je beurse lichaam streelt
een nieuwe plek waar jij mag wonen

doe weer je bellen in je oren
lach weer je blije schaterlach
laat alle engelen maar horen

een vrouw, nog jong van jaren
die mens begint een nieuwe dag
komt aan om wijsheid te vergaren.

                                                           Dag lieve lieve Leigh

Begin

30.04.2012

Voor het eerst heb ik getracht een sonnet te schrijven volgens de regels van het spel.Ik ben niet goed in het hanteren van regels.Ik wil ze naar mijn hand zetten of er deuken in maken om te zien tot hoever ik kan gaan.Het heeft iets te maken met volgzaamheid, geloof ik. Maar nu!
Nu wil ik mij de regels van het sonnet schrijven eigen maken.Omdat ik het een mooie vorm vind.Dit is mijn eerste poging:

de woorden zitten in mijn hoofd
maar laten zich niet rijgen
ze hebben mij ook niets beloofd
zo kan ik mijn lied niet krijgen

het beeld is zittend voor het raam
en woorden zoemend achter glas
de vorm die ik nog niet zie staan
het lied dat niemand ooit nog las

toch schrijft mijn pen op het papier
accenten komen en ze gaan
een vers wil steeds nog niet ontstaan

die kleur van woorden mat en stil
het lied dat ik toch maken wil
en dat heb ik dan nu gedaan.

Dan is het geweldig wanneer je iemand kent die je wel om advies durft vragen.Dus heb ik het naar Ton de Gruijter gemaild die mij aanmoedigde en de eerste strofe herschreef zoals hij het zou schrijven ware het zijn sonnet:
de woorden zitten in mijn hoofd
maar rijgen laten zij zich niet
zij hebben mij ook niets beloofd
hoe componeer ik nu mijn lied.

Ik zie het verschil en ik zie dat het beter is, sterker. Of ik, wat ik zie ook een volgende keer zal kunnen hanteren. Het is leuk genoeg om te proberen.Oefening baart kunst.
Ton, dank je wel.