eerste schooldag

Zomer 1946 werd ik vier jaar, het hoefde niet maar ik mocht wel naar de kleuterschool.Tot aan die leeftijd heb ik weinig met andere kinderen gespeeld. In oorlogstijd hielden de moeders hun kinderen het liefste thuis.Na 1945 kwam daar wel verandering in, maar nog steeds was ik onder moeders ogen bij wat ik ook deed.De kleuterschool werd voor mij een bevrijding en ik was één van de weinige kinderen die niet huilde toen mijn moeder met een lach zei: Om twaalf uur kom ik weer. Dagdag, veel plezier, tot straks.
Er was veel te zien in het lokaal. De juffrouw imponeerde mij wel, ik vond haar groot met strenge bruine ogen en donker haar. Ze had een oranje gebloemde jurk aan en rode wangen.
Het leukste kwam na het voorlezen van een verhaal en het bekijken van een tekening op het schoolbord. We gingen buiten spelen in de zandbak van het schoolplein.Dat plein lag achter de school, tussen de stadse tuinen van de omringende huizen. Er was een grote boom die schaduw gaf over de zandbak. Die was groot en had een omheining en dak van grof  gaas met een deur in het midden.
Dan konden er geen katten in en geen kindjes uit, zonder dat de juffrouw het merkte.
Hoe ik het voor elkaar heb gekregen weet ik niet. Wel, dat ik mijn vriendje Dikkie wilde halen om ook op die leuke school te komen spelen. De ouders van Dikkie waren bekenden van de kerk en soms ging mijn moeder daar thee drinken en konden wij samen spelen.Hij was het enige kind dat ik toen kende.
Ik ben heel gewoon weg gelopen, niet bedenkend dat zo iets helemaal niet mocht.Ik kwam die zandbak uit, liep door de gang en of de buitendeur nou open stond of dat ik hem open kon krijgen, dat weet ik niet, bekend is dat ik door de Dintelstraat liep en niemand mij tegen hield. Pas bij de Maasstraat kreeg ik het benauwd. Die mocht ik echt niet alleen oversteken, mijn moeder greep mij altijd stevig bij de pols, als we daar op de rand van de stoep stonden. Een grote jongen was mij voorbij gehold, dat had ik wel gezien maar niets erbij gedacht. En toen ik die zelfde jongen weer zag aankomen was ik verbaasd dat mijn moeder meeliep. Hoe kon dat nu? Het was meteen het einde van mijn avontuur. Dikkie bleek op een andere school te zitten en mijn moeder bracht mij weer naar de Dintelstraat. De juffrouw kreeg vreselijk op haar kop, hield mij sindsdien net zo in de gaten als mijn moeder altijd deed en mijn vader kreeg 's avonds bij het avondeten het hele verhaal in geuren en kleuren. Toen leek mijn moeder veel vrolijker. Grote mensen, als klein kind snapte ik de helft niet van ze.

de bal

Bij de buren wordt een verjaardag gevierd. Niet luid met toeters en bellen, gewoon bezoek. De kindertjes moeten maar even buiten gaan spelen, dat geeft de volwassenen rust in de overvolle kamer. Ik hoor vanuit mijn computerkamer de stemmetjes die ik niet meteen herken en een roep over een bal: Dan ga jij daar staan en dan ga ik....
Nu heb ik in mijn achtertuin die kas. Achter onze tuinen ligt een ruim speelveldje; schommel, klimrekken, huisje met glijbaan en twee bankjes voor mamma's en pappa's. Er wordt bij mooi weer goed gebruik van gemaakt. Na de lange winter moet ik altijd even wennen aan de drukte.
Geen nieuwe jongetjes, geen geschreeuw om een nieuwe pikorde, geen zorg om de kas?
Heb ik dat goed bezien, dan kan ik loslaten en genieten van hernieuwde drukte. Leven in de brouwerij.
Mijn tuinpotten met planten staan opnieuw buiten. Vlak bij de houten schutting, zodat er enigszins bescherming is tegen de oostenwind die maar langdradig blijft overheersen.
Er staat een nieuwe bak bij. Achter in de tuin stak in een grote zinken teil een aangewaaid berkje drie kleine blaadjes uit de grond. In de hele buurt geen berk te vinden.Op welke windvlaag was die de lucht door gereisd en had uitgerekend mijn tuin uitgezocht om te aarden.
Omdat ik elk nieuw voorjaar de kracht van kiem herontdek waaraan ik een zeker optimisme in mijn manier van leven kan toelaten, heb ik de nieuwe loot in een eigen pot met aarde gezet. Hij is welkom en mag blijven.
Terug naar de jongetjes in de buurtuin. Gaan jullie nu alsjeblieft op het landje voetballen en niet hier in die veel te kleine tuin, denk ik, ietwat zuchtend en prompt valt er een bal over de schutting, rakelings langs mijn berk, tussen de planten in. Geen schade veroorzaakt. Ik gooi de bal terug, vertel de voetballer, dat er hier planten en beelden staan, dus of ze maar willen proberen de bal in eigen tuin te houden.Er ontstaat een vraag en antwoordpraatje waar ik dan toch wel lol in heb en de heren gaan door met hun spel. Wat meer aan de andere kant van de tuin.
En nu gewoon loslaten, zeg ik tegen mijzelf, met je rug maar even naar je tuin toe gaan zitten. Gaat er een ruit aan diggelen, dan hoor je dat toch wel.Alles blijft heel.
Inmiddels gaat er bijna weer een kleine loot uit een waterglas een pot met aarde in. Mijn overbuurman heeft prachtige rijkbloeiende seringen in de tuin, langs de straat. De lucht is bezwangerd van bloemengeuren. Ieder jaar mag ik een paar seringen plukken en op water zetten. Eén takje had een zijtak, die ik apart weg zet. Ik zei het al, de kracht van kiem. Zo indrukwekkend, er zitten worteltjes aan dat takje. Nog even wachten en hij kan in de aarde.
Zo ontwikkelt het leven zich in mijn tuin en rondom mijn huis, mijn leven.

gevecht of overgave ?

In het grijs van januari komen de sneeuwklokjes, eerst groen dan helder wit.
Vroege narcissen volgen wat later, samen met de botanische tulp.
Het zevenblad komt mee, fris groen na een lange grauwe winter.
De bodem vult zich, onstuitbaar, speenkruid bloeit schaterend geel.
Het zevenblad vermenigvuldigt.
Lievevrouwenbedstro komt met groene rozetjes en witte sterretjes
Het zevenblad blijft.
De wederik komt op in propjes groen, bloeit pas in de zomer.
Het zevenblad blijft.
Het is een komen en gaan van al wat kiemt en bloeit.
Uienbollen, wilde geranium en zo veel meer.
Maar het zevenblad blijft en overheerst.

een nieuwe lente en.....

Als een ongeleid projectieltje schiet ze door de tuin en belandt op de nok van de kas. Haar pootjes glijden weg van de metalen strip en de schuine ruiten geven ook geen houvast.  
Maar onwennige vleugeltjes bewaren haar evenwicht
en zo klautert ze naar het hoogste punt vanwaar ze uitzicht heeft op de grote wijde wereld die achter de tuin ligt. Even rust terwijl ze haar lijfje strekt om beter te kunnen zien. De grote bomen voor haar werpen schaduwen, de ochtendzon verschuilt zich achter het groen.
Dan neemt ze een beslissing, ze zet af en haalt precies de onderste tak van de eerste boom. Wat later volgt één ouder met een snavel vol wriemelende wormen.
Een mereljong is uitgevlogen.                                      

Welkom in de wereld, vervolg.

Ze heeft een plaats, dat kind dat zo haar best had gedaan.Na vijf lange en slopende dagen heeft ze een plek op de school van haar tweede keuze. En net zo belangrijk, ook een vriendinnetje uit haar klas gaat naar de zelfde school. Inmiddels weet ik wat een geruchtenstroom kan doen met mensen die zien dat hun schatje misschien naast het net vist.
Zo gaat het gerucht dat sommige scholen in Utrecht bij tweede keus kinderen zeggen:sorry, wij nemen alleen maar kinderen aan waarvan wij eerste keus zijn.Er waren meer dan honderd kinderen in Utrecht die uitgeloot waren en er waren nog maar 18 of 11 of slechts 5 plaatsen op de school van hun tweede keus.
Het is een merkwaardig spel dat gespeeld wordt in de rondedans die schoolkeuze heet, zoveel is zeker.
Ik ken een hogeschooldocent, die gestopt is met docent zijn.
"Het gaat niet om leerlingen maar om geld, in het onderwijs. Om subsidies en om prestige. Dat komt de lessfeer niet ten goede. Ik kap er mee".
Daarop aansluitend weet ik van een studente die goed presteert in haar opleiding, de stage goed heeft doorlopen maar in de komende tijd een overgangsexamen moet doen waarbij zij op 0.1 punt kan zakken en haar propedeuse niet haalt.Dan kan zij vertrekken en heeft ze alles voor niets gedaan.Weggegooid geld, weg kennis en weg toekomst.Onder zulke omstandigheden moet je maar niet over examenvrees inzitten.
Het gaat misschien de scholen zelf wel om leerlingen en hun welbevinden, maar kennelijk zijn zij net zo goed slachtoffer van het huidige systeem van bezuinigen, prestige en subsidies.
Maar goed, mijn schatje heeft de plek gekregen die ze zo graag wilde. Zoveel kinderen in Utrecht niet en het zal in andere grote steden hier in het dicht bevolkte gebied wel net zo zijn.Die kinderen wens ik uit de grond van mijn hart het allerbeste toe. Onze toekomst ligt in de handen van alle kinderen.

Welkom in de grote mensenwereld.

welkom in de wereld

Ze moet nog twaalf jaar worden maar aan het eind van de zomer gaat ze naar de middelbare school.
De cito-toets heeft ze goed gemaakt, havo/vwo advies, en ze is er trots op.
De school van haar voorkeur staat in Bilthoven.Ze is uitgeloot. Haar tweede keus ligt om de hoek, maar daar kan ze niet zomaar heen.
De juffrouw die haar vertelde dat ze haar hart moet volgen in haar schoolkeuze, verzuimde daar bij te zeggen, dat wanneer zij buiten haar woonplaats kiest,zij haar punten kwijt is.Geen probleem wanneer je vwo-advies hebt maar dat wil deze juffrouw haar, ondanks de cito-score, niet geven. Het kind zou het misschien niet vol kunnen houden op vwo. Eén en ander betekent dat zij nu onder aan de lijst van schoolzoekers staat.De school die als tweede is gekozen heeft een brugklas van twee jaar.Daarin wordt de keuze havo of vwo gemaakt.Zonder het vwo advies kan zij zich niet zomaar opgeven. Nu moet er geleurd worden met een kind dat vol vertrouwen de toekomst tegemoet zag.Bovendien is ontdekt dat scholen van 'goede' naam, een kind niet aannemen wanneer is gebleken dat de school in kwestie niet de eerste keus is geweest. Van zelfvertrouwen is inmiddels geen sprake meer.
Mijn idee is, dat scholen uitgekiende spelletjes spelen om zo goed mogelijk, als school, te scoren.Niets mis mee.Maar ten koste van kinderen?
Wij hebben een onderwijsminister die zich met elan overal tegenaan bemoeid.Maar, kan deze gang van zaken door de beugel?

Voorgoed/Korte verhalen

Mijn voetstappen echoën door de zon overgoten straat.Ik loop gehaast maar de echo lijkt sneller.
Mijn afspraak met jou, ik haast mij, jij hebt alle tijd.Ik ga jou zien, jij mij niet.Nooit meer.
De betekenis van het begrip 'nooit meer'.
Drie dagen geleden liep je vrolijk de deur uit, een handkus en een lach liet je achter.
Nu loop ik naar de plaats waar jij bent en ik niet wezen wil.Ik ga jou meenemen, zo wil ik dat.Ik haal je naar huis,maar eerst wil ik je zien.Ik wil weten met wie ik van doen heb.
Vanuit de felle zon is het binnen donker,op de tast kom ik bij de deur waarachter jij bent. Daglicht in een lege ruimte.In het midden een baar met een groot wit laken.Daaronder lig jij.
Je ligt zo stil,je ziet zo bleek.Een vlieg bromt botsend tegen een raam,het enige geluid op mijn ademhaling na.
Je gezicht is zoals ik het ken en toch ook weer niet.Je lange wimpers als waaiertjes op je wangen,roerloos.Ze hebben geprobeerd je haar netjes te kammen.Dat is niet echt gelukt en ineens glimlach ik.Jouw haar,je eigen bron van wanhoop.
   - Zo zullen ze mij altijd als een jongen behandelen.Ik ben een man,verdorie.Een man met het haar van een kruin-cavia.
Nadat je dat gezegd had schaterde je het ineens uit.
Je vlinderdasje zit ook scheef,zoals altijd.Zelfs nu,zélfs nu.Het doet er niet meer toe,niets doet er ooit nog toe.
Ik wil je in je eigen bed hebben,ons bed.Daar hoor je.Niet op die baar.Ik wil nog naast je kunnen liggen.O mijn God, nooit meer naast je kunnen liggen.Ik strek mijn hand naar je uit,maar trek weer terug.Ik vrees de kou die je uitstraalt,mijn warme man.Dan rollen mijn tranen geluidloos naar beneden en druppen op jou,ons voor even verbindend.

Gisteren wilde ik je oude moeder gaan vertellen dat je er niet meer bent.Met de trein ben ik gegaan,ik durf nu geen auto te rijden.
De trein was vol zomervakantie,vrolijke mensen, koffers en rugtassen.
Verhalen die door de coupé zoemden;vakantie aan het water,naar de bergen en wanneer we dan weer terug zijn, dan gaan we....
Toekomstplannen,zoals wij ook hadden,alleen  voor ons is er geen toekomst meer.

Ik weet niet of je moeder begrepen heeft wat ik haar vertelde.Zij was blij mij te zien,naar jou heeft ze niet gevraagd,niet de groeten gedaan toen ik weer ging.
   - Ga je al?Wat jammer. Ze zwaaide mij vrolijk uit.Voor het eerst was ik opgelucht door haar Alzheimer.Ze zal je heus wel gaan zoeken,een keer,maar daar ben ik dan niet bij.Ik heb de dienst doende verpleegster verteld wat er is gebeurd.Dat is al wat ik kon.
Ik wil alleen jou en mijn verdriet, ik wil jou.
De trein terug reed door de avondschemering,ik zat in mijn hoekje en keek naar buiten.Het was rustig.

De geur van gras drijft naar binnen,ik snuif het op.Gemaaid gras,het ruikt naar overvloed,vruchtbaarheid.Het ligt over het land gespreid,in lange banen.Donker tegen de lichte ondergrond van nieuwe sprieten.In de wei liggen koeien,de kalfjes dicht tegen hun moeder aan.Dan passeer ik een groep schapen met gekleurde achtersten en lammetjes maken nog een sprintje om te eindigen in houterige bokkensprongen,elkaar uitdagend en weer weg rennend.Ik kijk achterom,wil ze zolang mogelijk zien.
Wanneer we langs fruitbomen rijden zie ik de vruchten oplichten in de schemering.Even in vuur en vlam door de laatste zonnestralen.De lucht waaiert uit in een bont kleed van blauwen,licht paars en even,fel roze.Belofte voor een mooie nieuwe dag.
Zoals alles gul de overvloed laat zien voor de komende seizoenen.Alles daar buiten is zo gerangschikt dat het lijkt alsof ik langs een goed gevulde tafel rijd,voedsel voor de volgende periode,belofte dat wij de winter goed zullen doorkomen en dat er genoeg is om te wachten tot een nieuwe oogst.
Ik ben verbijsterd door de aangeboden overvloed.Hoe kan dat allemaal zo zijn terwijl jij,mijn liefste,geen deel meer uitmaakt van deze wereld?
Het leven zelf heeft gezorgd voor overvloed maar jij,waar ben jij.Waar zijn nu jouw gedachten,waar is je geest,waar is wie jij was?

Hier, bij jouw baar, weet ik wat belangrijk is.Nog hoor je bij mij,ik bij jou.Nooit was jij mijn bezit,maar nu wel.Ik beslis.
Jij komt naar huis,bij mij en dan,dan moet ik je loslaten.Hoe dat moet,weet ik nog niet en jij bent er niet meer om mij daarbij te helpen.