verschil in denken en handelen?

De vrijlating van Abdel Basset al-Megrahi uit de schotse gevangenis heeft heel duidelijk het verschil bloot gelegd in denken tussen het westen en het midden oosten. Als een held is hij in Libië onthaald. Wij zijn geschokt, lees ik in de krant. Hoezo geschokt? Ja, ik ben geschokt omdat niemand er rekening mee heeft gehouden dat het zo zou gebeuren.

Al die diplomaten die zo hun best doen, al die generaals die jonge levens op het spel zetten om daar ons idee van democratie te vestigen. Ik snap er niets van. Er is een eeuwenoud verschil in denken en handelen tussen west en oost. Niemand die daar naar handelt?

Ik weet nog dat ik in Ghana was met mijn dochters,op familiebezoek bij onze aangetrouwde Ghaneese familie. Wij spraken regelmatig af met één van de zonen: morgen om drie uur? Ja, morgen om drie uur. Hij kwam nooit om drie uur. Nee zeggen geldt daar als onbeleefd, hij kwam wanneer het hem schikte. Wij zaten aan een tafel in een openlucht dancing. Iemand kwam erbij zitten en toen hij even niet keek, nam onze begelijder zijn sigaretten weg. Wij snapten er niks van, pikken van een tafelgenoot? Het was een signaal van wegwezen, wij willen je niet. Dat kon niet hardop gezegd worden. Later werden wij gewaarschuwd dat iemand uit onze flesjes limonade had gedronken. Hetzelfde signaal: wegwezen, wij willen jullie hier niet.

Zo zullen er in Libië en waar dan ook in Arabische landen, tal van onbekende, ongrijpbare verschillen zijn in denken en handelen. Nooit zullen westerlingen, gewapenderwijs iets bereiken dat niet meteen ongedaan zal worden gemaakt als die westerlingen ook weer weg zijn.

Willen wij daar op enigerlei wijze een bijdrage aan wederopbouw kunnen leveren, zullen wij ons tot de vrouwen moeten richten. Organisaties als Unicef, Artsen zonder grenzen, dat zijn onze wapens. Niet het gewapende korte termijn denken, maar de lange adem van geduld.

paling

Ik heb iets met paling, vanaf mijn prilste jeugd.

Het was 1945, juni en ik was nog net geen drie jaar. Mijn vader kwam thuis van zijn werk met een pakje onder zijn arm.

"Je raadt het nooit", zei hij tegen mijn moeder. En samen liepen zij naar de keuken waar mijn vader het pakje op het aanrecht legde. Mij waren ze even compleet vergeten en mijn vier jaar oudere broer was spelen bij een vriendje.

Mijn vader pakte het pakje uit en te voorschijn kwam een bosje gerookte aal. De hongerwinter lag net een half jaar achter hen, mijn moeder zal ongetwijfeld een kreet van verrukking geslagen hebben en mijn aandacht was getrokken. Wat aal was, daar had ik geen flauw idee van, maar het moest lekker zijn, gezien de drukte van mijn ouders. De palingen werdenop dikte naast elkaar gelegd, de allerdikste in het midden. Daarna liepen ze samen de keuken uit, zich verheugend op het avondeten. Jawel, brood met paling.

"Waar is Athy", zei mijn moeder ineens. Ik was onvindbaar

Totdat mijn moeder mijn krulhaar zag dat net boven het aanrecht en het fornuis uitstak. Ik stond daar precies tussenin. Met de dikste paling in twee handen en al een paar forse happen eruit. Mijn gezicht besmeurd met palingvet. Ik schijn in opperste zaligheid naar hen gelachen te hebben en zij lieten mij eten.

"Beter dan steenkool", zei mijn moeder. Want dat jatte ik uit de kolenkit, die winter en stopte dat in mijn mond om toch iets te eten te hebben.

Nog steeds vind ik paling heerlijk. Toen ik gisteren laat thuis kwam vond ik een pakje paling in mijn koelkast. Door mijn buurman daar hoogstpersoonlijk ingelegd.

Naar Harderwijk waren ze geweest na een ander bezoek. In H. hebben zij heerlijk gelunched en voor mij dus twee vette palingen meegebracht.

Met de ene heb ik ontbeten en nummer twee was mijn lunch. De resten spreken voor zichzelf.

Geboren in de Saragossazee, duizenden kilometers gezwommen als glasaaltje en in het IJsselmeer volwassen geworden.

rouwen

Een artikel in de krant: Mensen die langer rouwen dan zes maanden hebben een psychische stoornis. Dan hebben ze dus een psychiater of psychotherapeut nodig. Weer een facet van de mens dat gehospitaliseerd kan worden. Voer voor psychologen.

Ik heb moeite met deze opvatting. Natuurlijk ben ik een leek, maar toch.....

Rouwen hoort bij het leven zo goed als liefhebben, blijdschap en verdriet.

Uit elke emotie kan een obsessie ontstaan, dat zegt iets over de persoon in kwestie. Dan ligt het niet aan het rouwen maar aan de persoon in kwestie en is bovengenoemd artikel een open deur intrappen.

Psychologen en psychiaters houden ervan mensen te rubriceren, etiketje op te plakken, in een laatje te stoppen. Klus geklaard. De werkelijk goeden niet te na gesproken.

Rouwen duurt jaren en komt en gaat in golven. Momenten van diepe wanhoop en inzichten van 'er uit komen'. In handleidingen over rouwen wordt geschreven dat de eerste drie jaren het zwaarst zijn. Ik vond het zevende jaar verdomde zwaar.

Er zullen zeker mensen zijn die zo diep voelen dat zij nooit meer onbezwaard kunnen leven. Toch zullen er ook voor hen momenten van 'geluk' zijn, blijdschap bij een geboorte in de familie, of een ideaal dat bereikt is door een kind.

Ons leven is een leven van facetten en niet alles is haalbaar of maakbaar. Maar het moet wel geleefd worden, doorleefd. Liefst zonder etiketje, zonder wegstoppen. Rouwen is een warme kant van leven.

foto's

Alle kinderefoto's zijn per jaar in mappen gedeeld. Dat was een ochtendje werk. Wat een voldoening dat het nu in mijn vingers zit. De snelweg van de computer. Die foto's staan nu op mijn externe schijf. Dat houdt wel in dat ik ze nu op een andere plek moet zoeken en ook via een andere route te voorschijn moet halen om ze of hier, of bij de e-mail te krijgen.

Zo te zien, gelukt! Mooi, kan ik dit laten rusten.

Gisteren naar de Hortus geweest in Utrecht. Met dochterlief en haar kinderen. Was er nog nooit geweest. Ik was de enige die met de bus kwam, de rest per fiets.

Utrecht is geen makkelijke stad om een kind in het verkeer te leren fietsen. Weinig fietsplek en iedereen doet maar wat. Sommigen fietsen rustig aan de verkeerde kant tegen de stroom in. Heel verwarrend voor kinderen. Dan ook nog de herrie van scooters, bussen, noem maar op. Maar de oudste heeft deze zomer in de vakantie goed doorgetrapt en voor de jongste is er een half fietsje aan moeders fiets vastgeschroefd.

Ik was eerder bij de Hortus en had mij verdekt opgesteld om foto's te maken. Dat mislukte, mijn kidskids gebruiken hun ogen.

"Hé oma!"riep de jongste en zat meteen achterstevoren op z'n zadel. "Doorfietsen, anders kan ik geen foto maken"! Dat hielp hij greep weer zijn stuur.

Voor dit soort schoonheden kwamen wij naar de vlinderkas.

hoe warm het was....

De afgelopen dagen mochten er zijn. Woensdag met de 'oude'

Ati de hele dag in het Slotervaart ziekenhuis geweest.

Gériatrie, afd. urologie en daarna neurologie. Onderzoeken waarvan ik denk, moet dat nu wanneer je 91 jaar bent. Er is ook niets uitgekomen wat we niet wisten. Ouderdom.Pijnbestrijding mogelijk met bijwerkingen zoals duizeligheid en sufheid.

"Nee dank U", zei de 'Oude' met al haar waardigheid.

Met dezelfde waardigheid waarmee zij het pijnlijke stroomstotenonderzoek had ondergaan. Het was zo warm in dat ziekenhuis en nergens op de gang een apparaat waaruit heerlijk fris water gehaald kon worden. Niet één voorziening, waar dan ook. Om drie uur waren we weer thuis, opgelucht dat alles achter de rug was en vastbesloten niets meer te laten onderzoeken. Om vier uur ben ik naar huis gegaan, allebei te moe om nog meer te kletsen. Maar in haar koelkast had ik uitgesneden paling voor haar achtergelaten, een verrassing.

Om 8 uur 's avonds belde ze op "Ik lik mijn lippen nog af, dat was genieten".

Donderdagochtend vroeg uit de veren. Een nieuwe externe harde schijf zou geïnstalleerd worden. Moest wel eerst mijn bureau opgeruimd.

Als ik zelf soms wanhopig word van mijn rotzooi, kan ik daar toch niet een ander in laten werken. Daarna wat oefeningen om mappen over te zetten op die schijf, dat ging nog ook. Toen bedacht ik, dat ik alle foto's wilde uitsplitsen in aparte mappen en die later op de nieuwe schijf zetten. Dat ging goed, onder het toeziend oog van...

Dick, ik hoop dat jij dit leest, want toen ging het goed. 's Middags bedacht dat het goed was om te oefenen. Ik had .e.e.a op papier gezet. Alle foto's van de kleinkids in één map.Ja hoor, map openen, foto selecteren, verplaatsen en naar de map kinderen. Verdraaid, waar is die map nou? Net ging het nog goed. Nergens die map te vinden. Paniek, map weg, wat nu. Zo geprobeerd, zus geprobeerd en de druppeltjes begonnen op het toetsenbord te vallen. Hé, map terug, hoe kan dat nou! Weer een aantal foto's verplaatst en ja hoor! Map weer foetsie.

Om een lang verhaal kort te maken, vanmorgen kwart over zeven vond ik die map en nu weet ik zo maar ineens, hoe het moet.Spelen met ontwikkeling? Vergeet het maar! Zweten tijdens ontwikkeling.

Uurtjes waarna ik volledig opgebrand denk 'ik kan niet meer'.

Maar wel trots, mooi weer een stapje techniek mij eigen gemaakt.

paradijs

Dit is mijn kleine plekje vanaf de drempel van mijn huis.

Is het te warm in mijn achtertuin vol zon, dan verhuis ik naar de voorstraat,heerlijk in de schaduw.

Vanaf de straat ben ik niet te zien door al het hoog opgeschoten leverkruid, vol bijen. Er staat een stoel met kussen, tussen schuur en voordeur liggen planken op schragen, vol potplanten. Met ruimte voor mijn telefoon en een kop koffie.

Alleen mijn kleine buurjongetje Mees loopt mijn pad op. Want hij weet dat er een rode bal ligt, alleen voor hem, die hij mee mag nemen een blokje om.

Deze Hortensia staat links van het tuinpad, daar kijk ik op vanuit mijn luie stoel.

Niet alleen voor de zon vlucht ik naar mijn voorstraat. Aan de achtertuin grenst een kinderspeelplaats, druk bezocht door klein grut en hun moeders. Ik vind het heel gezellig dat mijn woonplek een verjongingskuur heeft ondergaan.

Soms zijn mijn oren verzadigd van al het geluid. Dan neem ik de wijk naar de voorkant.

Om even niet meer te horen "en dan was jij de moeder en ik was de vader..."op een toon die in niets verschilt van de toon van mijn kinderen dertig jaar geleden. Een zin die mij nog steeds een glimlach ontlokt.

Ik vind het heerlijk dat hier de kinderen buiten kunnen spelen, met elkaar kunnen optrekken en leren van elkaar hoe met anderen om te gaan.

Wat heerlijk dat ik dan de ruimte heb om even de rust en stilte te vinden, door alleen maar mijn huis door te lopen.

kleine uurtjes

Slapen, eens vond ik dat zonde van mijn tijd. Wanneer ik nu na een hele nacht slapen wakker word, ben ik zeer tevreden.

Ik heb geen zekerheid van slapen meer.

Eenmaal wakker ga ik maar t.v. kijken. Animal Planet, of zoals onlangs bij Utrecht TV. mijn hele eigen geschiedenis. Een uitzending die herhaald werd. Ik viel er halverwege in. De jaren 50 en 60 en ineens Provo, de Maagdenhuis bezetting. Alle beelden van Amsterdam, waar ik bij ben geweest, kwamen voorbij.

Ik weet nog hoe ik mij voelde destijds. Alles zou beter worden, anders in ieder geval en dat was al beter.

Wij hoopten op openheid, het opruimen van taboes, vrijheid van anders zijn. De maatschappij is gebaat bij verschillen, niet bij eenheidsworst. Dat was destijds onze stelling.

De nachten dat we rookbommetjes maakten en ondertussen over politiek praatten.

We volgden de ontwikkeling in Frankrijk. Allicht want iedereen in de kring waarin ik verkeerde studeerde Frans.

De arbeiders daar waren politiek geschoold, dat wekte onze bewondering.

Ik ging werken in een bidonville, vlak bij Parijs, Villejuif geheten. Fernand, een clochard die een goedlopend familie verfbedrijf had maar het de rug toekeerde. Zijn hutje op ons terrein, van zwerfhout gebouwd en met restje verf gekleurd, noemde hij 'Mon rêve'. Ik vond dat ontroerend.

Terug in Amsterdam, na twee maanden vond ik de stad zinderend. Het centrum van de wereld.

Op het stationsplein hoorde ik de mooiste vertolking ooit van Summertime, gezongen door een klein zwartharig meisje, uit Canada Het plein vol jonge mensen van alle nationaliteiten, die ademloos luisterden. Ondertussen oplettend dat er niets gejat werd, want dat ging natuurlijk gewoon door.

Alles zou beter worden was ons credo.

Is dat gelukt? Ik weet het niet. Veranderd, dat wel. Voor een aantal jaren.

Geschiedenis, het lijkt een golfbeweging, ebt weg en komt terug. Met iets nieuws en iets ouds.Soms met een slinger dat alles weer overhoop haalt. Servië en Kossovo.

We dachten met de val van Sadam een gezwel vernietigd te hebben en creëerden een nieuwe.Hoe hebben wij ons vergist.

Ik ging in een slapeloze nacht terug in mijn tijd en zag mijn geschiedenis in beelden. Opnieuw voelde ik de beweging in mijn hart.